Lm. Giuse Đỗ Đức Trí

CHÚA NHẬT XXIII TN A:

Vào đầu tháng 7/2026 vừa qua, Huynh đoàn Piô X đã bất chấp lời cảnh báo của Tòa Thánh và tự ý truyền chức cho bốn giám mục cách bất hợp pháp, tức là không có sự chấp thuận hay bổ nhiệm của Đức Thánh Cha. Việc làm này tạo ra một vết rạn nứt trong sự hiệp nhất của Giáo Hội. Trước đó, Tòa Thánh đã nhiều lần kêu gọi, thậm chí cảnh báo về hình phạt tuyệt thông, nhưng nhóm này vẫn từ chối. Sau nhiều nỗ lực thuyết phục nhưng không đạt kết quả, Bộ Giáo lý Đức Tin đã phải công bố vạ Tuyệt Thông Tiền Kết theo giáo luật đối với vị giám mục chủ phong và bốn vị được thụ phong. Huynh đoàn Piô X là một nhóm do Tổng Giám mục Marcel Lefebvre đứng đầu, tách khỏi Giáo Hội vào năm 1970 nhằm phản đối những đường hướng canh tân của Công đồng Vaticanô II. Họ duy trì việc cử hành Thánh lễ bằng tiếng Latinh, linh mục quay lên bàn thờ khi dâng lễ và nhiều nghi thức, tập tục cổ có từ trước Công đồng.
Thưa quý OBACE, cuộc sống chung trong cộng đoàn, trong gia đình không thể tránh được những sai lỗi, phiền phức và những gương xấu xảy ra ảnh hưởng đến nhau. Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta có trách nhiệm giúp anh em mình nên hoàn thiện, qua việc giúp họ nhận ra điều sai lỗi và sửa chữa. Tuy nhiên, khi sửa lỗi anh em, cần có một điều kiện quan trọng là phải thực hiện trong sự kiên nhẫn, tình yêu thương và trong tình bác ái.
Có nhiều người vì sợ đụng chạm, vì sợ mất lòng, hoặc mang thái độ tiêu cực cho rằng ai làm sai người ấy chịu, cái sai cái xấu của họ không ảnh hưởng đến mình. Thực ra, nếu những việc làm tốt có ảnh hưởng đến người khác, thì việc xấu, cũng có ảnh hưởng tiêu cực đến người chung quanh như vậy. Hơn nữa mỗi chúng ta là thành viên trong gia đình của Thiên Chúa, nên chúng ta phải có trách nhiệm với nhau và có bổn phận giúp nhau nên hoàn thiện, cùng nhau loại trừ sự xấu sự dữ, và cùng nhau làm việc thiện việc tốt. Do đó, nếu chúng ta làm ngơ trước sự xấu hoặc dung túng cho cái xấu, thì chúng ta có thể trở thành đồng lõa với hành động xấu. Thiên Chúa cũng đã từng nhắc nhở ngôn sứ Êdêkien về điều này: “Ta đã đặt ngươi làm người canh gác cho nhà Israel… Nếu ngươi không cảnh báo nó, … Ta sẽ đòi ngươi đền nợ máu nó. Còn nếu ngươi cảnh báo nó mà nó không nghe ngươi, thì nó sẽ chết, còn ngươi sẽ cứu được mạng sống mình.” Điều này cho thấy một quan điểm giáo lý quan trọng, đó là mỗi người không thể biến mình thành kẻ vô can trước những hành động tốt hay xấu của anh em, nhưng luôn có sự liên đới và ảnh hưởng lẫn nhau.
Trong bài Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu chỉ cho chúng ta cách thức để vừa giúp anh em nhận ra sai lỗi, vừa duy trì được tình bác ái và tình huynh đệ. Trong cuộc sống, người ta rất dễ bị cảm xúc chi phối. Khi cảm xúc dẫn đến nóng giận, người ta sẽ không còn sáng suốt và khó có thể kiềm chế lời nói cũng như hành động. Đàng khác, có nhiều người lấy danh nghĩa là góp ý xây dựng cho anh em, nhưng thực ra lại là cách bêu xấu, nhục mạ anh chị em mình, hoặc tỏ ra giọng kẻ cả, khiến người nghe cảm thấy khó chấp nhận. Ngày nay, khi các bài viết trên các trang mạng xã hội được công khai và dễ dàng lan truyền, nhiều người cũng xem đó như một cách góp ý. Thực ra, cách góp ý trên mạng như thế thường thiếu tính bác ái, thiếu sự chân thành và thiện chí, thậm chí còn ẩn chứa ác ý, nhằm bôi xấu người khác và xúc phạm đến danh dự của họ.
Chúa Giêsu chỉ ra những bước đi thận trọng và tôn trọng đối với người có lỗi. Bởi cho dù họ có phạm sai lỗi đến đâu, phẩm giá và danh dự của họ vẫn cần được tôn trọng: “Nếu người anh em của anh trót phạm tội, thì hãy đi sửa lỗi nó, một mình anh với nó mà thôi.” Đây là bước đầu tiên Chúa muốn chúng ta thực hiện khi giúp anh em sửa lỗi: đến với nhau trong sự chân thành, riêng tư, kín đáo, đối thoại và tôn trọng. Chân thành là đến với nhau bằng tình hơn là bằng lý; giúp nhau nhận ra cái sai và sự nguy hiểm của nó, hơn là chỉ chăm chăm bắt lỗi hay kết tội. Đến với nhau cách riêng tư là gặp gỡ trong tình anh em, thể hiện sự tôn trọng và thiện chí. Đến với nhau không chỉ để khuyên bảo hay răn đe, nhưng còn để lắng nghe, hiểu và cảm thông cho nhau. Đó là bước đầu tiên Chúa dạy chúng ta thực hiện.
Còn nếu nó không nghe, thì đem theo một hai người nữa, để mọi công việc được giải quyết nhờ các nhân chứng. Đây là bước thứ hai nếu như bước đầu không đạt kết quả. Đem thêm một đến hai người để làm gì? Chắc chắn đây phải là những người biết rõ sự việc và cũng là những người có uy tín và quân bình, để cuộc gặp gỡ mang tính thuyết phục nhiều hơn. Mời thêm mấy nhân chứng đi theo cũng là cách để cho vấn đề được nhìn một cách khách quan hơn và cũng giúp hạn chế sự lan rộng của điều xấu đã xảy ra.

Xin Chúa giúp chúng ta biết sống và cư xử với nhau trong tình bác ái, kiên trì và bao dung; biết cảm thông khi cần sửa lỗi cho anh em và biết nâng đỡ, giúp nhau nên hoàn thiện mỗi ngày. Và nếu chính bản thân chúng ta có lỗi, xin Chúa giúp chúng ta nhạy bén nhận ra những sai lỗi của mình qua lời nhắc nhở của anh em, đồng thời biết khiêm tốn đón nhận và sẵn sàng sửa đổi. Amen.