Lm. Giuse Đỗ Đức trí

CHÚA NHẬT XXVI TN A:
Phong trào đi bộ xuyên rừng đã trở thành một môn thể thao khá quen thuộc với nhiều bạn trẻ tại Việt Nam. Tuy nhiên, thời gian vừa qua đã có một vài trường hợp bị đi lạc trong rừng nhiều ngày, mất liên lạc và không tìm được lối ra. Sau đó, người ta phải huy động các nhân viên kiểm lâm, bộ đội tham gia tìm kiếm. Có người được tìm thấy trong tình trạng kiệt sức vì đói rét, và cũng có những người đã không được may mắn như thế. Các chuyên gia thường hướng dẫn những người mới làm quen với môn thể thao này một trong những kỹ năng cần thiết khi bị lạc trong rừng, hoặc bị lạc đoàn giữa chỗ đông người khi đi du lịch nước ngoài, đó là: dừng lại tại chỗ khi phát hiện mình bị lạc, không tiếp tục đi một cách vô định, đồng thời tìm cách quay trở lại.
Dừng lại tại chỗ và quay đầu trở lại không chỉ là kỹ năng khi đi rừng hay đi du lịch, mà còn rất phù hợp với hành trình đời sống đức tin, đời sống đạo của mỗi người. Lời Chúa hôm nay mời gọi mọi người biết dừng lại và quay đầu trở về. Bởi vì, như người ta thường nói: quay đầu là bờ. Đối với Thiên Chúa, việc quay đầu trở lại không bao giờ là quá muộn. Thay đổi suy nghĩ, đời sống và hành động theo lời mời gọi của Chúa không bao giờ bị Thiên Chúa từ chối.
Qua tiên tri Êdêkien, Thiên Chúa quả quyết rằng: “Nếu kẻ gian ác từ bỏ sự dữ nó đã làm, mà sống chính trực, nó sẽ được sống.” Với lời tuyên bố này, Thiên Chúa muốn thay đổi cái nhìn của dân Do Thái về Ngài. Người Do Thái nghĩ rằng kẻ tội lỗi chắc chắn sẽ bị Thiên Chúa tiêu diệt, không còn cơ hội sửa sai. Nhưng qua lời tiên tri Êdêkien, Thiên Chúa cho thấy Ngài luôn khoan dung, nhân hậu, đồng thời cũng là một Thiên Chúa công minh. Ngài đón nhận thiện chí của con người khi họ biết hoán cải, nhưng cũng thật nghiêm khắc với những kẻ cố chấp, cứng đầu. Trước mặt Thiên Chúa, điều quan trọng không phải là trước đây anh đã từng sống tốt hay đã từng làm điều xấu, nhưng quan trọng hơn là ngay lúc này anh đang sống thế nào, tương quan của anh với Thiên Chúa ra sao.
“Nếu kẻ gian ác từ bỏ điều gian ác mà làm điều công minh chính trực, nó sẽ cứu được mạng sống mình.” Điều này có nghĩa là đời sống đạo đức, công minh, chính trực và làm những việc tốt lành phải trở thành nếp sống trường kỳ, thường xuyên của mỗi người. Vì khi ra trước mặt Thiên Chúa, Thiên Chúa không hỏi đến quá khứ, nhưng nhìn vào hiện tại ta đang sống ra sao. Người ta không thể dùng quá khứ hoặc một số việc thiện như một kho đông lạnh, để rồi sống tội lỗi bê trễ trong hiện tại, sau đó đòi Thiên Chúa phải trả công cho mình. Trái lại, cho dù trong quá khứ, một người sống bê tha, nhưng biết dừng lại, quay đầu trở về và cố gắng từng ngày làm điều thiện, thì Thiên Chúa ghi nhận sự thiện chí của người đó và cho kẻ ấy được sống. Ví dụ: thánh Augustinô.
Theo thánh Phaolô, việc Thiên Chúa ban thưởng hay loại trừ một người nào đó hoàn toàn tùy thuộc vào mức độ người ấy gắn bó với Đức Giêsu như thế nào. Nói cách khác, việc tin, theo và yêu mến Chúa Giêsu không tùy thuộc vào thời gian hay tốc độ, nhưng hoàn toàn tùy thuộc vào mức độ và cường độ của lòng yêu mến, cũng như sự gắn bó mật thiết với Người qua những việc làm cụ thể.
Trong bài Tin Mừng, Chúa Giêsu kể dụ ngôn về hai người con để cho thấy rõ hơn thế nào là sống đẹp lòng Thiên Chúa và điều gì làm cho Thiên Chúa hài lòng. Thiên Chúa không cần những lời lẽ ngọt ngào, xã giao, nhưng Ngài chờ đợi thái độ chân thành của con người đối với Ngài. Thiên Chúa không cần những lời nói hay, những lời hứa trống rỗng, nhưng Ngài mong đợi những hành động cụ thể: “Người kia có hai con trai. Ông nói với đứa con thứ nhất rằng: ‘Hôm nay, con đi làm vườn nho cho cha.’ Nó đáp: ‘Con không muốn đi.’ Nhưng sau đó, nó hối hận và lại đi. Ông nói với đứa thứ hai cũng như vậy. Nó trả lời: ‘Vâng, con đi!’ Nhưng rồi nó không đi.”
Câu chuyện này trước hết được Chúa Giêsu kể cho các thượng tế và kỳ mục trong dân, là những thành phần được coi như những người con cả trong gia đình. Họ là những người đầu tiên được mời gọi đón nhận Tin Mừng và bước vào Nước Trời, nhưng những người này đã bỏ qua lời mời gọi của Chúa, từ chối không thi hành. Trái lại, những người thu thuế, vốn bị coi là tội lỗi, lại sẵn sàng đón nhận và thực hành theo lời mời gọi của Chúa. Trước khi kể câu chuyện, Chúa Giêsu còn đặt cho các thượng tế và kỳ mục một câu hỏi chất vấn, buộc họ phải suy nghĩ: “Các ông nghĩ sao về câu chuyện này?” Qua câu hỏi ấy, Chúa muốn các thượng tế và kỳ mục nhận ra tình trạng của mình, biết dừng lại, từ bỏ thói kiêu ngạo và lối sống đạo an phận, đồng thời biết quay đầu trở về với Thiên Chúa bằng việc thực thi ý muốn của Người và mau mắn thực hành thánh ý Chúa.

Điều Chúa mong đợi nơi mỗi chúng ta không phải là hình thức bên ngoài, cũng không phải chỉ là những lời nói trên môi, nhưng là sống với Chúa cách chân thành, đến với Ngài bằng sự ý thức và lòng yêu mến thật sự, không giả dối. Điều quan trọng hơn nữa là: Cho dù trước đây chúng ta đã sống với Chúa thế nào, đã từ chối Chúa ra sao, đã bỏ ngoài tai lời mời gọi của Ngài như thế nào, thì hôm nay, hãy biết dừng lại, hối hận về sự lười biếng, bất hiếu và vô ơn của mình. Hãy hối hận, quay đầu trở về để đáp lại lời mời gọi của Chúa, cùng với Ngài bước vào Nước Trời. Việc quay trở lại với Chúa không bao giờ là quá muộn. Lòng bao dung, quảng đại của Chúa không bao giờ tính toán thiệt hơn với chúng ta, nếu chúng ta thật tâm, thiện chí đáp lại lời Ngài.

Xin Chúa giúp chúng ta nhận ra tình trạng bất hiếu, bất trung và vô ơn của mình đối với Chúa, để biết sám hối, quay trở lại với Ngài, đón nhận Lời Chúa và thực hành những gì Ngài muốn nơi chúng ta. Amen.