Lm. Giuse Đỗ Đức Trí

  THỨ NĂM TUẦN THÁNH 2026:
Trước đây, tại những giáo xứ gốc miền Bắc, Tuần Thánh được coi như tuần đại tang của cả giáo xứ. Một không khí nhộn nhịp nhưng vẫn mang nét trầm buồn, vì mọi người cho rằng: Tuần Thánh là tuần Chúa chịu chết. Xét theo cử hành phụng vụ thì điều đó không sai, bởi các nghi thức của Giáo Hội đi sát với Đức Giêsu trong những ngày cuối cùng ở trần gian. Tuy nhiên, mục đích của Phụng vụ Giáo Hội không hướng đến việc cử hành một tang lễ, nhưng qua việc cử hành Tam Nhật Vượt Qua, Giáo Hội mời gọi các tín hữu đi vào chiều sâu tâm hồn để suy gẫm, lắng nghe và cảm nhận tình yêu của một vị Thiên Chúa dành cho con người: vì yêu mà Chúa Giêsu chấp nhận tất cả, bị phản bội, bị bắt bớ, đánh đập hành hạ, khinh miệt, bị con người loại trừ bằng cái chết kinh hoàng trên thập giá. Nhưng tình yêu của Thiên Chúa không dừng lại ở cái chết; Người đã dùng quyền năng để chiến thắng cái chết, dùng trái tim của người Cha để tha thứ và cứu sống tất cả con người, và còn mở rộng vòng tay đón nhận nhân loại vào gia đình của Thiên Chúa.
Khởi đầu cho ba ngày thánh này, Giáo Hội cử hành Thánh lễ Tiệc Ly như một lời mời gọi chúng ta cùng với các tông đồ bước vào căn phòng ấm áp và yêu thương ấy, để mỗi người được hiện diện và chứng kiến cách cụ thể từng hành động yêu thương của Chúa Giêsu. Có thể nói, bầu khí hôm nay vừa mang niềm vui nhưng cũng thật trầm lắng, toát lên ý nghĩa của sự Yêu Thương và Phục Vụ đến tận cùng mà Chúa Giêsu trao cho nhân loại qua các tông đồ. Và điểm nhấn ấy trong Thánh lễ hôm nay được trình bày trong bài tường thuật của Tin Mừng Gioan.
Câu đầu tiên của đoạn Tin Mừng, thánh Gioan đã viết một cách trang trọng để giới thiệu về khung cảnh của bữa Tiệc Ly: “Trước lễ Vượt Qua, đã đến giờ Chúa Giêsu phải bỏ thế gian mà về với Cha, Người đã yêu thương những kẻ thuộc về mình và Người yêu thương họ đến cùng.” Cảm nghiệm một tình yêu quá lớn lao và hy sinh đến thế, không thể diễn tả cũng chẳng thể hiểu hết, đến nỗi thánh Gioan chỉ có thể cô đọng trong một cụm từ: “Người yêu thương họ đến cùng.” Yêu đến cùng là yêu không còn giới hạn, không điều kiện, không tính toán thiệt hơn. Yêu đến cùng là yêu đến nỗi có thể làm bất cứ điều gì cho người mình yêu, và dám trao cho người mình yêu tất cả con người và mạng sống của mình. Yêu đến cùng là yêu cả những kẻ sẽ từ chối mình như Simon, và kẻ sẽ phản bội mình là Giuđa, mà không một chút phân biệt hay oán trách.
Thánh Gioan diễn tả tình yêu đến cùng của Chúa Giêsu qua việc Người chấp nhận đánh đổi địa vị Thiên Chúa để mang lấy thân phận tôi tớ, phục vụ những kẻ bề dưới là các môn đệ của mình: Trong bữa ăn, Người đứng dậy, rời bàn ăn, cởi áo ngoài ra, lấy khăn thắt lưng, đổ nước vào chậu, và bắt đầu rửa chân cho các môn đệ, rồi lấy khăn thắt lưng mà lau. Từng động tác nối tiếp nhau, diễn ra trước sự ngạc nhiên của các môn đệ, khiến các ông không thể hiểu nổi. Nhưng qua từng việc làm ấy, cho thấy một tình yêu sâu thẳm của Chúa Giêsu: Người trỗi dậy, rời bàn ăn, cởi áo ngoài, là hình ảnh Người rời khỏi vị trí của một người chủ, người thầy, rời khỏi vị thế của một vị Thiên Chúa, để thắt lưng như một đầy tớ, khiêm nhường lấy nước và cúi xuống rửa chân cho các môn đệ như một nô lệ rửa chân cho chủ mình. Simon Phêrô đã không dễ dàng chấp nhận sự khiêm hạ của Chúa Giêsu. Ông vẫn nghĩ rằng Thầy mình phải là vua, chứ không thể là một nô lệ thấp hèn. Vì thế, Phêrô đã phản ứng quyết liệt: “Thưa Thầy, không thể như thế! Sao Thầy lại rửa chân cho con?” Chúa Giêsu trả lời Phêrô: “Việc Thầy làm bây giờ con chưa hiểu, nhưng sau sẽ hiểu. Nếu Thầy không rửa chân cho con, con sẽ không được dự phần với Thầy.” Qua việc rửa chân cho các môn đệ, Chúa Giêsu muốn tẩy rửa suy nghĩ và cái nhìn của các ông về Người, đồng thời cũng đòi các ông phải “sạch lòng”, tức là tẩy rửa mình cho thanh thoát khỏi những tham, sân, si trần thế; loại bỏ khỏi mình sự cao ngạo, hơn thua, để khiêm nhường cúi xuống phục vụ anh chị em chung quanh.

Chúng ta cũng không quên cầu nguyện cách đặc biệt cho các linh mục trong Thánh lễ này. Cũng như các tông đồ xưa, các ngài vẫn là những con người yếu đuối, bất toàn và tội lỗi. Có những người phản bội lại Chúa và sứ mạng của mình, không khác gì Giuđa; cũng có những người yếu đuối như Phêrô, và có những người nhát sợ và trốn tránh như các tông đồ khác. Dầu vậy, Chúa vẫn muốn các linh mục trở nên giống như Ngài, thay mặt Ngài: “Hãy làm việc này mà tưởng nhớ đến Thầy.” Chúng ta cầu nguyện cho các linh mục mỗi ngày bớt bất xứng hơn trước sự tín nhiệm và mong đợi của Chúa.
Xin Chúa cho tất cả chúng ta, dù thuộc chức tư tế thừa tác hay chức tư tế cộng đồng, đều biết sống trọn vẹn những lệnh truyền yêu thương và phục vụ của Chúa trong đời sống hằng ngày. Amen.